Không có ngón "đúng" duy nhất để đeo nhẫn ngọc: chọn ngón nào tuỳ vào cỡ chiếc nhẫn, việc bạn làm bằng tay mỗi ngày và cách bạn muốn bàn tay trông thế nào. Với nhẫn ngọc nguyên khối dày và cứng, ngón ít va chạm, ít phải gập mạnh thường là lựa chọn dễ chịu nhất. Với nhiều người, đó là ngón giữa hoặc ngón áp út của tay không thuận.
Bài này so từng ngón theo góc của người đeo hằng ngày: ngón đó to hay nhỏ, chịu va đập nhiều hay ít, đeo nhẫn ngọc có vướng khi cầm nắm không, và nhìn tổng thể bàn tay ra sao. Bài không bàn các quan niệm ngón nào mang ý nghĩa may rủi; đó là chủ đề của các trang phong thuỷ. Ở đây chỉ có cảm giác của bàn tay và độ bền của chiếc nhẫn.
Tay thuận hay tay không thuận
Câu hỏi đầu tiên không phải là ngón nào mà là tay nào. Tay thuận làm hầu hết các việc mạnh: mở nắp chai, cầm chảo, xách túi, vặn tay ga, gõ chuột. Nhẫn ngọc nguyên khối trên tay thuận vì thế chịu nhiều va chạm hơn, dễ đập vào cạnh bàn, tay nắm cửa, thành bồn rửa. Một cú gõ đúng điểm có thể làm ngọc mẻ hoặc nứt, dù phỉ thuý là loại đá khá dai.
Đeo nhẫn ngọc ở tay không thuận giảm đáng kể những va chạm đó. Với người thuận tay phải, nhẫn ở tay trái ít bị đụng hơn; người thuận tay trái thì ngược lại. Đây là lý do nhiều người đeo nhẫn ngọc hằng ngày đều chọn tay không thuận, còn tay thuận để trống hoặc chỉ đeo nhẫn kim loại mảnh.
Tuy vậy, tay không thuận không phải lúc nào cũng nhàn. Người lái xe máy dùng tay trái bóp côn hoặc phanh; người làm bếp dùng tay không thuận giữ thực phẩm khi thái; người làm văn phòng có khi đặt tay không thuận lên bàn phím nhiều hơn tưởng. Hãy nghĩ về một ngày làm việc của chính mình, tay nào chạm vào vật cứng nhiều hơn, rồi mới chọn.
Ở nhiều gia đình Việt, nhẫn cưới thường đeo ở ngón áp út, tay trái hoặc tay phải tuỳ thói quen. Nếu bạn đã đeo nhẫn cưới, vị trí đó đã có chủ; đeo thêm nhẫn ngọc bên cạnh là chuyện khác, có những điều riêng cần để ý khi xếp hai chiếc nhẫn cạnh nhau.
So từng ngón khi đeo nhẫn ngọc hằng ngày
Bảng so sánh dưới đây dựa trên cấu trúc bàn tay của đa số người. Bàn tay của bạn có thể khác; dùng bảng như bản đồ để thử, không phải luật.
| Ngón | Cỡ ngón so với các ngón khác | Mức va chạm và cử động | Hợp với kiểu nhẫn ngọc nào |
|---|---|---|---|
| Ngón cái | To nhất, khớp to | Cử động nhiều, cầm nắm liên tục | Ít người đeo nhẫn ngọc; nếu đeo thì nhẫn ban chỉ hoặc nhẫn trơn, và nên ở tay không thuận |
| Ngón trỏ | To vừa, hay to hơn ngón áp út | Chỉ trỏ, bấm, cầm bút, chạm màn hình nhiều | Nhẫn trơn bản vừa, mặt thấp; mặt nhô cao dễ vướng |
| Ngón giữa | Thường to nhất trong bốn ngón dài | Nằm giữa, được hai bên che chắn phần nào | Hợp với nhẫn bản rộng, nhẫn yên ngựa, nhẫn mặt ngọc lớn |
| Ngón áp út | Nhỏ hơn ngón giữa | Ít dùng lực, khó cử động độc lập | Hợp nhẫn trơn, nhẫn mặt nhỏ; hay đi cùng nhẫn cưới |
| Ngón út | Nhỏ nhất | Hay đập vào mặt bàn khi đặt tay, khi gõ phím | Nhẫn mảnh, nhẹ; nhẫn dày dễ bị cấn và va |
Từ bảng có thể thấy ngón giữa là chỗ "an toàn" nhất cho chiếc nhẫn ngọc lớn: ngón dài nhất nên nhẫn trông cân, lại được ngón trỏ và áp út hai bên che bớt va chạm. Ngón áp út hợp với nhẫn nhỏ, gọn. Ngón trỏ và ngón út thì cần cân nhắc hơn vì là hai ngón hay chạm vật xung quanh.
Ngón giữa và ngón áp út: hai lựa chọn phổ biến
Ngón giữa hợp với nhẫn có "mặt". Nhẫn yên ngựa, nhẫn có mặt ngọc cabochon lớn hay nhẫn trơn bản rộng cần một ngón đủ dài để không trông nặng nề. Ngón giữa đáp ứng điều đó. Khi đặt tay xuống bàn, mặt nhẫn ở ngón giữa cũng ít bị đập trực tiếp hơn so với ngón út hay ngón trỏ.
Ngón giữa dễ gập mạnh hơn. Đổi lại, ngón giữa là ngón khỏe, tham gia vào hầu hết các động tác nắm. Nhẫn bản rộng ở ngón giữa có thể cấn vào nếp gấp khi nắm chặt tay lái hay quai túi. Thử nắm chặt tay khi đeo thử là cách kiểm tra nhanh.
Ngón áp út cho cảm giác "quen". Nhiều người đã quen có nhẫn ở ngón áp út, nên chiếc nhẫn ngọc ở đó ít gây cảm giác lạ tay. Ngón áp út ít dùng lực độc lập nên nhẫn ít bị ép khi làm việc.
Ngón áp út khó đeo nhẫn bản quá rộng. Vì ngón áp út thường ngắn hơn ngón giữa và nằm sát ngón út, nhẫn bản rộng ở đây dễ cạ vào hai ngón bên cạnh khi khép tay. Với ngón áp út, nhẫn trơn bản vừa hoặc nhẫn mặt nhỏ thường dễ chịu hơn.
Đeo trên ngón nào thì đo đúng ngón đó. Chiếc nhẫn vừa ngón áp út chưa chắc vừa ngón giữa cùng tay; độ chênh giữa hai ngón có khi khá rõ. Khi đổi ngón, phải đo lại hoặc thử lại, nhất là với nhẫn ngọc nguyên khối không chỉnh cỡ được.
Ngón trỏ và ngón út: đẹp nhưng cần tính
Đeo nhẫn ở ngón trỏ là cách nhiều người trẻ chọn khi muốn bàn tay trông có cá tính. Nhẫn ngọc ở ngón trỏ nổi bật vì nằm ngay ở chỗ mắt người đối diện hay nhìn khi bạn nói và ra hiệu. Vấn đề là ngón trỏ làm rất nhiều việc nhỏ: bấm thang máy, cầm bút, chạm màn hình, mở khoá. Nhẫn mặt nhô cao ở ngón trỏ sẽ va vào gần như mọi thứ. Nếu thích đeo nhẫn ngọc ở ngón trỏ, chọn nhẫn trơn hoặc nhẫn mặt thấp, bản vừa, và đeo ở tay không thuận.
Ngón út thì ngược lại: là ngón nhỏ nhất nên nhẫn ngọc mảnh, nhẹ ở đây trông thanh và gọn. Nhưng ngón út là ngón chạm mặt bàn đầu tiên khi bạn đặt tay xuống, chạm bàn phím ở phía ngoài, và hay va vào thành ly khi cầm cốc. Nhẫn ngọc dày ở ngón út dễ bị gõ liên tục. Một chiếc nhẫn ngọc mảnh, lòng bo tròn, đeo ở ngón út tay không thuận thường là lựa chọn ổn.
Ngón cái ít được chọn cho nhẫn ngọc, trừ nhẫn ban chỉ là kiểu nhẫn ống truyền thống vốn gắn với ngón cái. Nếu bạn có nhẫn ban chỉ ngọc, hãy coi đó là món đeo trong dịp đặc biệt hơn là đeo khi làm việc, vì ngón cái tham gia gần như mọi động tác cầm nắm. Nguồn gốc và kiểu dáng của ban chỉ là đề tài riêng; ở đây chỉ cần biết nó không hợp với việc tay nặng.
Nhìn tổng thể bàn tay: một vài nguyên tắc dễ áp dụng
Ngoài sự tiện lợi, nhiều người hỏi đeo ngón nào cho đẹp. Không có đáp án đúng cho mọi bàn tay, nhưng có vài cách nhìn giúp bạn tự quyết.
- Một chiếc nhẫn ngọc lớn thường đứng một mình đẹp hơn. Nếu đã có nhẫn ngọc bản rộng ở ngón giữa, để trống hai ngón bên cạnh hoặc chỉ đeo nhẫn kim loại rất mảnh.
- Bàn tay ngón dài hợp với nhẫn bản rộng ở ngón giữa; bàn tay ngón ngắn thường hợp nhẫn bản vừa, mặt thấp, để ngón tay không bị "cắt" thành đoạn ngắn.
- Nếu đeo nhẫn cưới ở ngón áp út tay trái, có thể đặt nhẫn ngọc ở ngón giữa tay phải hoặc ngón áp út tay phải để hai tay cân nhau mà hai chiếc nhẫn không cọ nhau.
- Nếu đeo đồng hồ hoặc lắc tay ở một tay, đặt nhẫn ngọc ở tay kia giúp tay không quá nặng chi tiết, đồng thời giảm cơ hội nhẫn cạ vào dây đồng hồ.
- Khi cầm ly, cầm điện thoại, mặt nhẫn ngọc thường quay về phía người đối diện ở ngón giữa và ngón áp út. Nếu muốn chiếc nhẫn được nhìn thấy, đây là hai vị trí "lên hình" rõ nhất.
Những gợi ý trên chỉ là cách nhìn của người làm trang sức. Bàn tay của bạn, thói quen và gu riêng mới là thứ quyết định. Thử đặt chiếc nhẫn lên từng ngón trong vài ngày và để ý ngón nào bạn quên mất là đang đeo nhẫn, đó thường là ngón hợp nhất.
Thử đổi ngón trong một tuần trước khi chốt
Nếu chưa chắc, cách tốt nhất là thử thực tế. Với nhẫn ngọc vừa nhiều ngón, bạn có thể làm như sau.
- Ngày một và hai, đeo ở ngón áp út tay không thuận. Ghi lại những lúc thấy vướng, thấy nhẫn chạm vào vật cứng.
- Ngày ba và bốn, chuyển sang ngón giữa cùng tay. So sánh cảm giác khi nắm tay lái, cầm túi, gõ phím.
- Ngày năm, thử một ngày ở tay thuận nếu chiếc nhẫn vừa. Thường đây là ngày bạn thấy nhẫn chạm đồ vật nhiều nhất.
- Mỗi tối, tháo nhẫn ra soi dưới đèn xem bề mặt có vết xước mới hay vết gõ nào không. Ngọc phỉ thuý khá cứng nên xước nhỏ không hiện nhanh, nhưng va đập mạnh có thể để lại vết mẻ ở mép.
- Cuối tuần, chọn ngón mà bạn ít phải nghĩ đến chiếc nhẫn nhất và ít thấy va chạm nhất. Nếu ngón đó cần đo lại cỡ, đo trước khi quyết định đặt hoặc mua chiếc thứ hai.
Đừng quên rằng cỡ ngón thay đổi theo mùa và theo tuổi. Ngón hợp nhất năm nay có thể khác vài năm sau; chiếc nhẫn ngọc vẫn là chiếc nhẫn ấy, chỉ là ngón đeo thay đổi.
Chọn ngón theo công việc mỗi ngày
Làm văn phòng, gõ phím nhiều. Cạnh ngoài bàn tay và ngón út tì xuống mặt bàn gần như suốt ngày; mép bàn phím và chuột lại hay chạm ngón trỏ. Nhẫn ngọc ở ngón giữa hoặc áp út tay không cầm chuột thường ít bị gõ nhất. Nếu bạn hay đặt cổ tay lên mép bàn kính, để ý tiếng "cạch" khi đặt tay, đó là lúc nhẫn đang chạm mặt kính.
Bán hàng, thu ngân, đếm tiền, cầm nắm hàng hoá. Hai tay đều phải làm, tay nào cũng chạm thùng, quầy, ngăn kéo. Nhẫn ngọc mặt thấp, lòng bo tròn ở ngón áp út là lựa chọn ít vướng; nhẫn mặt nhô hay nhẫn bản rộng nên để dành cho ngày nghỉ.
Giáo viên, người thuyết trình. Tay hay cầm bút, cầm micro, chỉ vào màn chiếu. Nhẫn ở ngón giữa hay áp út của tay cầm micro được nhìn thấy nhiều, nhưng cũng hay chạm thân micro kim loại. Đeo ở tay không cầm micro thì đỡ tiếng cạch trong lúc nói.
Thợ, người làm việc tay nặng, người chăm sóc người bệnh. Những nghề phải bê vác, cầm dụng cụ, đeo găng hay rửa tay liên tục thì tốt nhất không đeo nhẫn ngọc trong giờ làm, ngón nào cũng vậy. Nhẫn cứng dưới găng tay vừa khó chịu vừa dễ rách găng; nhẫn mắc vào máy móc còn có thể gây chấn thương ngón tay.
Người lái xe nhiều. Khi cầm vô lăng hay tay lái xe máy, ngón giữa và ngón áp út thường ôm sát tay cầm. Nhẫn bản rộng ở đây có thể cấn và gõ vào tay lái suốt quãng đường. Nhẫn mảnh hoặc nhẫn ở ngón út thường dễ chịu hơn trong giờ lái.
Câu hỏi thường gặp
Nhẫn ngọc đeo tay trái hay tay phải thì tốt hơn?
Về mặt sử dụng, nên đeo ở tay không thuận vì tay đó ít va chạm hơn. Người thuận tay phải thường đeo ở tay trái và ngược lại. Các quan niệm dân gian về tay trái, tay phải chỉ là quan niệm; với độ bền của chiếc nhẫn, tay ít làm việc nặng mới là điều đáng tính.
Nhẫn ngọc yên ngựa nên đeo ngón nào?
Nhẫn yên ngựa có phần mặt nhô lên nên hợp với ngón giữa hoặc ngón áp út, nơi được hai ngón bên cạnh che bớt va chạm. Đeo ở ngón trỏ hoặc ngón út thì mặt nhẫn dễ đập vào đồ vật. Chọn tay không thuận để giảm thêm nguy cơ.
Đeo nhẫn ngọc ở ngón cái có được không?
Được, nhưng ngón cái tham gia hầu hết các động tác cầm nắm nên nhẫn ở đây chịu lực và va chạm nhiều. Nhẫn ban chỉ vốn gắn với ngón cái thường được đeo vào dịp đặc biệt hơn là khi làm việc tay nhiều. Nếu đeo, hãy chọn tay không thuận.
Đổi nhẫn ngọc từ ngón áp út sang ngón giữa có cần đo lại không?
Cần. Ngón giữa thường to hơn ngón áp út, có người chênh một cỡ hoặc hơn. Nhẫn ngọc nguyên khối không nới được, nên nếu chuyển ngón, hãy đeo thử ít nhất mười lăm phút và kiểm tra việc tháo ra trước khi đeo cả ngày.
Nam giới thường đeo nhẫn ngọc ở ngón nào?
Nhiều nam giới chọn ngón áp út hoặc ngón út cho nhẫn ngọc trơn, và ngón giữa cho nhẫn mặt lớn. Bàn tay nam thường to, ngón dày, nên nhẫn bản rộng nhìn cân hơn. Cũng như nữ, tay không thuận là lựa chọn bền hơn cho nhẫn ngọc.
Đeo nhẫn ngọc và nhẫn cưới cùng một ngón có được không?
Được nếu ngón đủ dài và hai chiếc không quá bản rộng, nhưng hai chiếc nhẫn sát nhau sẽ cọ vào nhau mỗi ngày. Kim loại cứng cạnh ngọc có thể để lại vết trên ngọc hoặc ngược lại. Nhiều người chọn đặt hai chiếc ở hai ngón hoặc hai tay khác nhau để tránh cọ.