Trong ngày cưới, chú rể thường chỉ cần một đến hai món ngọc: khuy măng sét hoặc ghim ve áo khi mặc vest, mặt ngọc đeo bên trong áo, và nếu có nhẫn ngọc thì đặt ở tay không đeo nhẫn cưới. Mục tiêu là để nhẫn cưới và bộ trang phục làm chủ, còn ngọc là chi tiết nhỏ nối với trang sức của cô dâu hoặc với món quà của gia đình.
Ở nhiều gia đình Việt, ngọc xuất hiện trong ngày cưới theo hai cách. Cách thứ nhất là trang sức của cô dâu, như hoa tai, vòng, mặt dây được nhà trai hay nhà gái trao. Cách thứ hai ít được nói đến hơn: chú rể đeo một món ngọc của riêng mình, có khi do bố mẹ tặng, có khi do cô dâu chọn để hai người có một điểm chung. Bài này bàn cách thứ hai, theo từng phần của ngày cưới và từng kiểu trang phục. Tục lệ trao quà cưới mỗi vùng, mỗi nhà một khác; bài không đặt ra quy định nào, chỉ gợi ý để chú rể đeo cho gọn.
Trang phục chú rể và món ngọc hợp nhất
Chú rể thường mặc hai đến ba bộ trong các phần của đám cưới. Mỗi bộ có chỗ đặt trang sức khác nhau.
| Trang phục | Món ngọc hợp | Món nên tránh |
|---|---|---|
| Áo dài, khăn đóng (lễ ăn hỏi, rước dâu) | Nhẫn ngọc; mặt ngọc đeo trong; khuy ngọc nhỏ nếu áo có khuy rời | Mặt ngọc to đeo ngoài cổ đứng |
| Vest, sơ mi tay gập, cà vạt hoặc nơ | Khuy măng sét ngọc, kẹp cà vạt có điểm ngọc | Mặt dây đeo ngoài sơ mi |
| Vest không cà vạt, sơ mi mở cổ (tiệc tối, tiệc ngoài trời) | Ghim ve áo ngọc, mặt ngọc nhỏ trong áo | Nhiều món ngọc cùng lúc |
| Áo sơ mi, quần âu đơn giản (tiệc thân mật) | Mặt ngọc nhỏ, nhẫn ngọc | Khuy măng sét khi sơ mi không có khuyết hai bên |
Với áo dài, hàng khuy chéo và cổ đứng đã là điểm nhấn; trang sức ngọc nên nằm ở tay. Với vest, khu vực cổ tay và ve áo là chỗ của ngọc. Đó là nguyên tắc chung giúp chú rể không phải nghĩ nhiều trong ngày bận rộn.
Nếu chú rể đổi trang phục giữa các phần, chuẩn bị sẵn một hộp nhỏ có ngăn cho từng món ngọc, giao cho phù rể hoặc người thân giữ. Trong ngày cưới, trang sức nhỏ là thứ thất lạc nhiều nhất.
Nhẫn cưới và nhẫn ngọc: đặt ở đâu để không giành chỗ
Nhẫn cưới là món trang sức quan trọng nhất của chú rể trong ngày cưới, và khoảnh khắc trao nhẫn là khoảnh khắc mà mọi người chờ xem. Một chiếc nhẫn ngọc đeo cùng tay, nhất là cùng ngón hay ngón bên cạnh, sẽ khiến tay chú rể trông đông đúc trong ảnh trao nhẫn. Vì thế, nếu chú rể có nhẫn ngọc, cách phổ biến là đeo ở tay còn lại hoặc tháo ra trong phần lễ trao nhẫn.
Một số cặp chọn nhẫn cưới có điểm ngọc nhỏ, khảm phẳng trên đai, để cả hai nhẫn cùng có ngọc. Ngọc trên nhẫn cưới phải chịu đeo hằng ngày nhiều năm, nên kiểu khảm phẳng, viền bao kín, mặt ngọc thấp là lựa chọn bền. Ngọc gắn ổ cao trên nhẫn cưới sẽ va đập liên tục trong sinh hoạt.
Nếu nhẫn ngọc là món bố mẹ tặng trong lễ ăn hỏi, chú rể có thể đeo nó suốt phần lễ đầu, rồi cất đi trước phần trao nhẫn cưới. Không có quy định nào về việc này; điều cần là tay chú rể gọn gàng trong những khoảnh khắc được chụp cận nhiều nhất.
Lễ ăn hỏi và rước dâu: ngọc với áo dài khăn đóng
Áo dài khăn đóng của chú rể có cổ đứng, tay dài, nên vùng nhìn thấy của trang sức gần như chỉ còn bàn tay. Một nhẫn ngọc mặt trứng ổ vàng trên tay không đeo nhẫn cưới là món hợp với vẻ truyền thống của áo dài. Mặt ngọc đeo trong áo vẫn có thể giữ, miễn là dây không quá ngắn, để mặt ngọc không đội cổ áo lên.
Áo dài gấm có hoa văn chìm hoặc in rõ; ngọc lục đậm, ngọc đen trơn trên nhẫn sẽ hài hoà hơn ngọc nhiều màu loang. Nếu áo dài màu đỏ, nhẫn ngọc lục tạo tương phản mạnh, hợp không khí ngày vui; nếu áo dài xanh, ngọc trắng hoặc ngọc đen tránh được tình trạng lẫn màu.
Trong lễ ăn hỏi, chú rể thường bê tráp, chào họ hàng, cúi lạy trước bàn thờ gia tiên theo nếp nhà. Những động tác cúi, bê, đặt xuống khiến nhẫn ngọc ổ cao dễ gõ vào mâm, tráp. Nếu nhẫn có mặt nổi, đeo ở tay ít dùng hoặc tạm cất trong lúc bê lễ.
Lễ cưới và tiệc: khuy măng sét, ghim ve áo, kẹp cà vạt
Khi chú rể chuyển sang vest, khuy măng sét ngọc là món tự nhiên nhất. Cổ tay chú rể xuất hiện nhiều trong ảnh: khi trao nhẫn, rót rượu, cắt bánh, nắm tay cô dâu. Một cặp khuy ngọc lục hay ngọc đen nhỏ, viền kim loại cùng màu với nhẫn cưới, tạo điểm nhấn kín đáo mà ăn ảnh. Cần sơ mi tay gập hoặc sơ mi có khuyết hai bên; thử cài trước ngày cưới ít nhất một lần.
Ghim ve áo ngọc thường nhường chỗ cho hoa cài áo của chú rể. Nếu đám cưới có hoa cài áo, bỏ ghim ve áo. Nếu không dùng hoa, ghim ngọc nhỏ trên ve trái là một lựa chọn thay thế, đặc biệt hợp vest xanh than, xám, đen. Kẹp cà vạt có điểm ngọc hợp chú rể đeo cà vạt bản vừa; nếu đeo nơ, bỏ kẹp.
Chú rể nên chọn một món chính ở vùng ngực, và khuy măng sét ở cổ tay. Ba món ngọc lộ ra cùng lúc trên bộ vest đã là nhiều; thêm mặt dây đeo ngoài sẽ thành thừa.
Phối với trang sức ngọc của cô dâu
Cùng họ màu, không cần giống hệt. Nếu cô dâu đeo hoa tai ngọc lục, khuy măng sét ngọc lục của chú rể là đủ để tạo sự liên kết. Không cần tìm hai viên cùng một khối đá.
Cùng màu kim loại. Nhẫn cưới hai người thường cùng màu kim loại; khuy măng sét, kẹp cà vạt của chú rể theo màu ấy cho gọn.
Chú rể ít món hơn cô dâu. Cô dâu có thể đeo bộ ba hoa tai, vòng, mặt dây; chú rể một đến hai món. Sự cân bằng này giữ cô dâu là trung tâm trong ảnh.
Một món chung có câu chuyện. Một số cặp chia đôi một món ngọc của gia đình, như đôi hoa tai nụ được làm lại thành khuy măng sét cho chú rể và một chiếc mặt dây cho cô dâu. Đây là việc cần thợ cẩn thận và thời gian chuẩn bị.
Đừng ép nếu chú rể không quen đeo. Một chú rể chưa từng đeo trang sức sẽ lúng túng với nhiều món lạ trong ngày căng thẳng. Một món quen thuộc vẫn hơn ba món mới.
Chụp ảnh cưới: để ngọc của chú rể hiện rõ mà không lấn
Ảnh cưới thường có những khung cận tay: hai bàn tay đeo nhẫn đặt lên nhau, tay chú rể cài khuy măng sét, tay chỉnh cà vạt. Đây là khung để ngọc của chú rể xuất hiện. Thợ ảnh thường chụp những khung này khi chú rể đang chuẩn bị, nên khuy măng sét và nhẫn cần sạch, không dấu vân tay. Mang theo khăn lau kính mềm để lau trước khi chụp.
Ngọc lục dưới đèn vàng của sảnh tiệc trông ấm và đậm; dưới nắng ngoài trời trông tươi và sáng hơn; dưới ánh flash có thể bị loá trên mặt vồng. Ngọc đen gần như không đổi theo ánh sáng, nên dễ chụp. Nếu muốn khuy măng sét hiện rõ trong ảnh, nhờ thợ ảnh chụp cận cổ tay ở chỗ ánh sáng tự nhiên gián tiếp.
Khi chụp ngoại cảnh, chú rể thường bế, cõng cô dâu, nhảy, chạy. Mặt ngọc đeo trong áo và nhẫn ngọc có thể va vào người hoặc đạo cụ. Tạm tháo nhẫn ngọc trong những cảnh vận động mạnh, giao cho người hỗ trợ giữ.
Món ngọc của ông, của bố trong ngày cưới của con trai
Ở nhiều gia đình, ngày cưới là lúc một món ngọc được truyền từ thế hệ trước sang chú rể: chiếc nhẫn ông đeo cả đời, mặt ngọc bố mang từ thời trai trẻ. Những món ấy thường có kiểu dáng cũ, ổ vàng dày, dây xích bản to. Chú rể không nhất thiết phải đeo nguyên trạng trong lễ cưới; có thể đeo một lúc trong phần lễ gia tiên để người lớn vui lòng, rồi cất vào hộp.
Nếu muốn món ngọc truyền lại hợp với vest cưới, có vài cách nhẹ nhàng: thay dây cũ bằng dây mới mảnh hơn và đeo trong sơ mi; với nhẫn cũ có ổ quá cao, đeo ở tay kia và chỉ trong phần lễ. Làm lại hẳn kiểu dáng là việc lớn, cần hỏi ý người trao, và cần thời gian; không nên vội trước ngày cưới vài hôm.
Một điều nên làm là chụp ảnh món ngọc trên tay chú rể cùng người đã trao nó. Bức ảnh ấy sau này là phần câu chuyện của món đồ, giúp con cháu biết món ngọc đã đi qua những ngày nào của gia đình.
Danh sách chuẩn bị trang sức ngọc của chú rể trước ngày cưới
Một vài việc nhỏ làm trước một tuần giúp ngày cưới đỡ rối.
- Thử cài khuy măng sét với đúng sơ mi sẽ mặc, kiểm khuyết vừa chốt.
- Kiểm ổ, chấu, khoá dây của mọi món ngọc; mang tới thợ siết lại nếu thấy lỏng.
- Lau sạch ngọc và kim loại, cất trong hộp có ngăn riêng từng món.
- Quyết định trước món nào đeo ở phần nào: ăn hỏi, lễ, tiệc, chụp ảnh.
- Giao hộp trang sức cho một người giữ cố định, thường là phù rể.
- Nếu mặc thuê vest, kiểm ve áo có lỗ khuyết thật cho ghim và tay áo có lộ cổ sơ mi không.
- Ghi lại các món ngọc đã mang theo để cuối ngày kiểm đủ.
Cuối ngày cưới, khi mọi người mệt mỏi, trang sức nhỏ rất dễ bị bỏ quên trong túi áo vest thuê hay trên bàn trang điểm. Một lần kiểm cuối ngày theo danh sách đã ghi giúp tránh phải đi tìm vào hôm sau.
Nếu thuê vest, trả áo sau khi đã kiểm túi trong, túi ngực và ve áo. Ghim ve áo và kẹp cà vạt nhỏ, rất dễ theo áo về tiệm cho thuê mà không ai để ý.
Câu hỏi thường gặp
Chú rể có nên đeo nhẫn ngọc trong ngày cưới không?
Có thể, nhưng nên đeo ở tay không đeo nhẫn cưới hoặc tạm cất trong phần trao nhẫn, để tay chú rể gọn trong những khung ảnh cận. Nhẫn ngọc hợp nhất với áo dài khăn đóng trong lễ ăn hỏi, rước dâu.
Chú rể mặc vest nên đeo món ngọc nào?
Khuy măng sét ngọc là món hợp nhất vì cổ tay xuất hiện nhiều trong ảnh. Thêm kẹp cà vạt có điểm ngọc hoặc ghim ve áo ngọc nếu không cài hoa. Mặt ngọc nên đeo bên trong sơ mi.
Trang sức ngọc của chú rể có cần giống cô dâu không?
Không cần giống hệt. Cùng họ màu ngọc và cùng màu kim loại là đủ tạo sự liên kết. Chú rể nên ít món hơn cô dâu để cô dâu là trung tâm.
Có nên cài ghim ve áo ngọc khi đã có hoa cài áo?
Thường không. Hoa cài áo của chú rể đã chiếm vị trí ve trái. Nếu đám cưới không dùng hoa cài áo, ghim ve áo ngọc là món thay thế hợp lý.
Làm khuy măng sét cho chú rể từ ngọc của gia đình được không?
Được nếu có hai mặt ngọc gần cỡ, gần màu và đủ dày để gắn ổ. Việc này cần thợ kim hoàn và thời gian, nên chuẩn bị sớm vài tuần, có phiếu giao nhận ghi rõ đặc điểm từng mặt.
Ai nên giữ trang sức của chú rể trong ngày cưới?
Một người cố định, thường là phù rể hoặc anh em thân. Dùng hộp có ngăn riêng, ghi lại danh sách món đã mang theo, và kiểm đủ cuối ngày.