Kẹp cà vạt nên đặt ngang khoảng giữa khuy thứ ba và thứ tư của sơ mi, kẹp cả hai lớp cà vạt vào nẹp áo, và không rộng hơn bản cà vạt; ghim cài ve áo xỏ vào lỗ khuyết trên ve trái của vest. Với ngọc, hai món này thường dùng mặt ngọc nhỏ khảm hoặc gắn trên thân kim loại, nên điều cần xem nhất là ngọc được giữ chắc và mép ngọc không lộ ra để va.
Kẹp cà vạt và ghim cài áo là hai món trang sức nam ít người để ý, nhưng lại được nhìn thấy rất rõ vì nằm ngay giữa ngực. Một điểm ngọc nhỏ trên kẹp cà vạt hay ghim cài áo tạo màu cho bộ vest tối mà không phô trương như mặt dây. Bài này nói về vị trí, kích thước, cơ chế giữ của từng món, cách phối với vest, sơ mi và cả áo dài nam, cùng những sai sót làm hỏng vải hay làm rơi ngọc.
Phân biệt các món ngọc cài trên ngực nam
Nhiều người gọi chung là "ghim cài", nhưng mỗi món có cơ chế và chỗ đặt khác nhau. Biết rõ giúp bạn chọn đúng món cho trang phục.
| Món | Cơ chế giữ | Đặt ở đâu | Lưu ý với ngọc |
|---|---|---|---|
| Kẹp cà vạt | Thanh kẹp lò xo hoặc kẹp trượt | Ngang cà vạt, kẹp vào nẹp sơ mi | Ngọc khảm phẳng hoặc gắn đầu kẹp |
| Ghim cà vạt | Kim xuyên qua cà vạt, chốt phía sau | Giữa cà vạt, cao hơn kẹp | Kim để lại lỗ trên lụa mỏng |
| Ghim cài ve áo | Kim ngắn xỏ qua lỗ khuyết ve, chốt sau | Lỗ khuyết ve trái vest | Mặt ngọc nhỏ, chốt phải chặt |
| Trâm cài áo kiểu cổ | Kim dài và móc an toàn | Ve áo, ngực áo, khăn | Nặng hơn, hợp áo dày |
| Khuy cài áo dài nam bằng ngọc | Khuy khâu hoặc khuy rời | Đường cài chéo áo dài | Mặt ngọc nhỏ, chịu cọ nhiều |
Ở Việt Nam, kẹp cà vạt và ghim cài ve áo là hai món phổ biến nhất. Ghim cà vạt xuyên kim ít gặp hơn vì làm thủng cà vạt lụa. Trâm cài kiểu cổ thường là đồ của người lớn tuổi hoặc đồ sưu tầm.
Kẹp cà vạt ngọc: vị trí, độ rộng và cách kẹp đúng
Kẹp cà vạt có nhiệm vụ thực tế: giữ cà vạt không bay, không rơi vào bát canh khi cúi người. Vì thế nó phải kẹp cả hai lớp cà vạt (lớp trước rộng và lớp sau hẹp) cùng với nẹp áo sơ mi ở phía sau. Kẹp chỉ hai lớp cà vạt mà không kẹp vào áo thì kẹp chỉ để trang trí, cà vạt vẫn bay như thường.
Vị trí thường gặp là ngang khoảng giữa khuy thứ ba và thứ tư của sơ mi tính từ cổ, tức vùng giữa ngực. Khi cài áo vest, kẹp nên vẫn nhìn thấy được một phần trong khoảng hở chữ V của vest; đặt quá thấp sẽ bị vest che hết, đặt quá cao trông như đang giữ cà vạt khỏi cổ. Kẹp đặt song song với mặt đất, không xiên.
Độ rộng kẹp không nên vượt bản cà vạt ở chỗ kẹp. Nhiều người chọn kẹp dài khoảng một nửa đến ba phần tư bề rộng cà vạt. Cà vạt bản nhỏ thời trang hiện nay cần kẹp ngắn; cà vạt bản to kiểu cổ điển hợp kẹp dài hơn. Với kẹp ngọc, mặt ngọc thường nằm ở phần đầu kẹp hoặc khảm phẳng dọc thân kẹp. Kiểu khảm phẳng bền hơn vì mặt ngọc không nhô, ít va vào mép bàn khi bạn ngồi họp.
Chọn kẹp cà vạt ngọc: những chi tiết nên xem
Lực kẹp vừa phải. Kẹp lò xo quá chặt có thể để lại vết hằn trên cà vạt lụa và làm sờn nẹp áo; quá lỏng thì kẹp trượt. Thử kẹp vào một chiếc cà vạt cũ trước.
Mặt trong kẹp trơn, không gờ sắc. Gờ kim loại sắc có thể xước lụa. Lướt ngón tay theo mặt trong để kiểm.
Ngọc khảm hay ngọc gắn ổ. Ngọc khảm phẳng bằng mặt kim loại ít bị va; ngọc gắn ổ nổi trông nổi bật hơn nhưng dễ mẻ khi bạn khoanh tay hay cúi người qua mép bàn.
Màu kim loại. Kẹp kim loại trắng hợp vest xám, xanh than; kẹp vàng hợp vest nâu, be và đồng hồ vàng. Nên cùng màu với khuy măng sét nếu đeo cả hai.
Màu ngọc với màu cà vạt. Ngọc xanh lục nổi trên cà vạt xanh than, xám, đỏ đô; dễ lẫn trên cà vạt xanh lá. Ngọc đen hợp cà vạt sáng màu; ngọc trắng hợp cà vạt tối.
Ghim cài ve áo ngọc: lỗ khuyết, cỡ mặt và cách cài
Ve áo vest bên trái thường có một lỗ khuyết nhỏ, xưa dùng để cài hoa. Ghim cài ve áo xỏ kim qua lỗ này, chốt ở mặt sau ve. Nếu vest của bạn không có lỗ khuyết thật (chỉ là đường may giả), kim ghim sẽ phải xuyên qua vải ve; với vải len dày, lỗ kim thường khép lại sau khi tháo, nhưng với vải mỏng hoặc vải có lớp lót dính, lỗ có thể để lại vết.
Ghim cài ve áo bằng ngọc thường có mặt nhỏ, khoảng một đốt ngón tay hoặc nhỏ hơn: mặt tròn, mặt lá, mặt hình học đơn giản. Mặt lớn nặng kéo ve áo xệ xuống và lật ra ngoài. Chốt phía sau có nhiều kiểu: chốt bướm như hoa tai, chốt khoá vặn, chốt nam châm. Với mặt ngọc, chốt khoá vặn hoặc chốt có nắp chặn giữ chắc hơn chốt bướm, vì chốt bướm dễ tuột khi ve áo bị cọ vào dây đeo túi hay dây an toàn.
Cài ghim ve áo: cởi vest đặt lên mặt phẳng, xỏ kim từ mặt trước qua lỗ khuyết, lật ve để gắn chốt phía sau, rồi mặc vest vào kiểm xem mặt ngọc có nằm thẳng không. Nếu mặt ngọc hay xoay, chốt có thể đã lỏng hoặc kim quá ngắn so với độ dày ve.
Áo dài nam, áo khoác và áo sơ mi không cà vạt
Áo dài nam truyền thống không có cà vạt và ve áo, nên kẹp cà vạt hay ghim ve áo không có chỗ. Ngọc trên áo dài nam thường xuất hiện ở hàng khuy: khuy ngọc nhỏ khâu thay khuy vải, hoặc khuy rời có chốt. Khuy ngọc trên áo dài chịu cọ nhiều khi cài mở, nên cần ổ hoặc chân khuy chắc và mặt ngọc không có góc sắc dễ mẻ. Khăn đóng đi kèm áo dài đôi khi có một điểm trang trí phía trước, nhưng đây là chi tiết theo nếp từng nhà, không phải quy ước chung.
Với áo khoác blazer không cà vạt, ghim cài ve áo ngọc là món duy nhất trong nhóm này dùng được. Một ghim ngọc nhỏ trên blazer màu trơn, mặc cùng sơ mi mở cổ, cho vẻ chỉn chu mà không trang trọng quá mức, hợp sự kiện ra mắt sách, triển lãm, tiệc ngoài trời.
Với sơ mi không vest, không cà vạt, có một món ít người biết là ghim cổ áo (collar bar), thanh ngang nối hai đầu cổ áo bên dưới nút cà vạt. Món này cần sơ mi có khuyết ở đầu cổ, khá hiếm ở Việt Nam, và hiếm khi gặp với ngọc. Nếu bạn thấy một món như vậy, đó là đồ đặt riêng chứ không phải hàng phổ biến.
Kẹp cà vạt ngọc theo dịp: đám cưới, lễ tốt nghiệp, ngày đi làm
Trong đám cưới, chú rể và phù rể thường mặc vest cùng tông, đôi khi cùng cà vạt. Kẹp cà vạt cùng kiểu cho cả nhóm là cách tạo sự đồng bộ trong ảnh; nếu chú rể đeo kẹp có điểm ngọc, phù rể có thể đeo kẹp trơn cùng màu kim loại để chú rể nổi hơn một chút. Bố của hai bên có thể đeo kẹp ngọc hoặc ghim ve áo ngọc như một món riêng của thế hệ trước.
Lễ tốt nghiệp, lễ nhận chức, buổi bảo vệ luận văn là những dịp nhiều bạn trẻ mặc vest lần đầu. Một kẹp cà vạt ngọc nhỏ do bố mẹ tặng hay mượn của bố là chi tiết có câu chuyện. Vì người mặc chưa quen, nhắc họ đặt kẹp đúng vị trí, kẹp cả nẹp áo và tháo kẹp trước khi tháo cà vạt cuối ngày.
Ngày đi làm bình thường, ít người ở Việt Nam đeo kẹp cà vạt, nhưng ở các ngành mặc vest hằng ngày như ngân hàng, luật, khách sạn cao cấp, kẹp cà vạt trơn là món thường gặp. Một điểm ngọc nhỏ khảm phẳng là đủ kín đáo cho môi trường này. Kẹp có mặt ngọc lớn, nổi cao hợp tiệc tối hơn là phòng họp.
Đeo cùng lúc nhiều món: kẹp, ghim, khuy măng sét
Bộ vest có thể mang nhiều điểm ngọc cùng lúc, nhưng càng nhiều điểm càng dễ rối. Một số nguyên tắc dễ theo:
- Chọn một món chính: kẹp cà vạt hoặc ghim ve áo, không nhất thiết cả hai.
- Khuy măng sét là món ở cổ tay, xa vùng ngực, nên đi cùng một món ở ngực vẫn gọn.
- Nếu đeo cả kẹp cà vạt và khuy măng sét, cùng màu kim loại và cùng tông ngọc.
- Không đeo ghim ve áo ngọc khi đã cài hoa cài áo trong lễ cưới; hoa đã chiếm chỗ đó.
- Mặt dây ngọc của bạn, nếu có, nên ở trong sơ mi, không chồng lên vùng có kẹp cà vạt.
- Nhẫn ngọc trên tay không tính vào "số món ở ngực", nhưng màu ngọc nên hài hoà với kẹp và khuy.
Một bộ phổ biến cho chú rể hoặc người dự tiệc trang trọng: khuy măng sét ngọc, kẹp cà vạt kim loại cùng màu có điểm ngọc nhỏ, nhẫn cưới. Thế là đủ mà không thừa.
Giữ ngọc trên kẹp và ghim không rơi, không mẻ
Kẹp cà vạt và ghim ve áo thường được tháo ra cuối ngày rồi để ở đâu đó trên bàn, trong túi áo, trên kệ. Đây là lúc dễ mất và dễ rơi nhất. Một khay nhỏ hoặc hộp cố định trên bàn làm việc, nơi bạn luôn bỏ kẹp, ghim, khuy măng sét khi tháo, giúp tránh thất lạc.
Trước khi gửi vest đi giặt khô, kiểm ve áo xem còn ghim không. Ghim cài ve áo nhỏ, chốt nằm khuất phía sau ve, rất dễ bị quên. Máy giặt khô có thể làm gãy kim, bung chốt, va mặt ngọc vào lồng máy.
Định kỳ, nhìn kỹ mép ngọc trên kẹp và ghim. Ngọc khảm có thể lỏng nếu keo hay lớp kim loại giữ mép bị mòn; ngọc gắn ổ có thể lỏng khi chấu bị kéo cong. Lắc nhẹ món đồ cạnh tai: tiếng lách cách nhỏ là dấu hiệu mặt ngọc đã lỏng, cần mang tới thợ kim hoàn kiểm.
Câu hỏi thường gặp
Kẹp cà vạt nên đặt ở vị trí nào?
Thường ngang khoảng giữa khuy thứ ba và thứ tư của sơ mi tính từ cổ. Khi cài vest, kẹp vẫn nên lộ một phần trong khoảng hở chữ V. Kẹp đặt song song mặt đất và kẹp cả hai lớp cà vạt cùng nẹp áo.
Kẹp cà vạt rộng bao nhiêu là vừa?
Không rộng hơn bản cà vạt ở chỗ kẹp; nhiều người chọn khoảng một nửa đến ba phần tư bề rộng. Cà vạt bản nhỏ cần kẹp ngắn, cà vạt bản to cổ điển hợp kẹp dài hơn.
Ghim cài ve áo ngọc cài bên nào?
Thường cài ở ve trái, qua lỗ khuyết nhỏ trên ve. Nếu vest không có lỗ khuyết thật, kim sẽ xuyên qua vải; với vải len dày thường không để lại vết rõ, nhưng nên thử ở chỗ khuất trước.
Ghim cà vạt xuyên kim có làm hỏng cà vạt không?
Kim xuyên qua lụa mỏng có thể để lại lỗ nhìn thấy được, nhất là cà vạt lụa dệt mịn. Vì vậy nhiều người chọn kẹp cà vạt thay cho ghim xuyên kim.
Áo dài nam có đeo được trang sức ngọc ở ngực không?
Áo dài nam không có cà vạt hay ve áo, nên ngọc thường xuất hiện ở hàng khuy, như khuy ngọc nhỏ khâu thay khuy vải. Mặt dây ngọc thường đeo bên trong áo dài cổ đứng.
Có nên đeo cả kẹp cà vạt ngọc và ghim cài ve áo ngọc cùng lúc?
Thường không cần. Chọn một món chính ở ngực để bộ vest gọn. Nếu muốn có nhiều điểm ngọc, khuy măng sét ở cổ tay là món đi cùng hợp hơn vì nằm xa vùng ngực.