Nam giới đeo mặt ngọc trong áo hay ngoài áo không có đúng sai cố định: đeo trong áo hợp chỗ làm trang trọng, công việc vận động nhiều và người muốn kín đáo; đeo ngoài áo hợp lúc thường ngày, áo cổ mở, khi mặt ngọc vừa vặn và người đeo muốn nó được nhìn thấy. Quyết định thực tế phụ thuộc ba thứ: kiểu cổ áo, môi trường làm việc và độ to của mặt ngọc.
Ở Việt Nam, rất nhiều nam giới đeo mặt ngọc từ nhỏ hay được người thân tặng, và phần lớn quen đeo sát người, bên trong áo. Lớp trẻ hơn lại thích để mặt ngọc ngoài áo phông như một món phụ kiện. Cả hai cách đều có lý do riêng. Bài này giúp bạn chọn theo từng tình huống trong ngày, và chỉ ra các chi tiết nhỏ như độ dài dây, khuy áo, chất vải để mặt ngọc vừa đẹp vừa không làm phiền người đeo.
Cổ áo nào thì mặt ngọc nằm ở đâu
Kiểu cổ áo quyết định mặt ngọc có chỗ để lộ ra hay không. Bảng dưới gom những kiểu áo nam hay mặc nhất.
| Kiểu áo | Đeo trong | Đeo ngoài |
|---|---|---|
| Sơ mi cài hết khuy, thắt cà vạt | Gần như luôn đeo trong | Không hợp, mặt ngọc nằm đè lên cà vạt |
| Sơ mi mở một hai khuy | Được, cần dây đủ dài để mặt không nằm ngay khe khuy | Được nếu mặt nhỏ, nằm gọn trong khoảng hở cổ |
| Áo phông cổ tròn | Được, mặt nằm trên ngực dưới vải | Đẹp với mặt vừa và dây dù hay xích mảnh |
| Áo polo | Phổ biến, nhất là khi cài khuy | Hợp khi mở khuy, mặt nhỏ nằm trong nẹp |
| Áo cổ lọ, áo len cổ cao | Mặt bị ép dưới lớp len | Đeo ngoài cổ lọ với dây dài, mặt nằm giữa ngực |
| Áo ba lỗ, áo thể thao | Mặt tì sát da, dễ đung đưa | Lộ hẳn, cần cân nhắc khi vận động |
Có hai điểm dễ bị bỏ qua. Một là mặt ngọc đeo trong sơ mi mà nằm ngay hàng khuy sẽ hằn hình qua vải và cọ vào khuy nhựa; chỉnh độ dài để mặt lệch khỏi đường khuy hoặc nằm thấp hơn khuy thứ hai, thứ ba. Hai là áo len cổ lọ ép mặt ngọc sát cổ, khiến người đeo thấy khó chịu sau vài giờ.
Nếu bạn thường xuyên đổi giữa sơ mi và áo phông trong tuần, dây có nút trượt chỉnh được độ dài sẽ đỡ việc hơn dây cố định.
Đeo trong áo: lợi ích thật và những phiền toái nhỏ
Đeo trong áo giữ mặt ngọc ở sát người, tránh va quệt với cạnh bàn, tay nắm cửa, dây đai ba lô. Mặt ngọc ít bị nhìn thấy nên người đeo cũng ít bận tâm đến chuyện phối đồ. Với nhiều nơi làm việc yêu cầu trang phục chỉnh tề, đeo trong áo là cách giữ món ngọc bên mình mà không gây chú ý. Người đeo mặt ngọc vì kỷ niệm gia đình, quà của mẹ, của vợ, thường chọn cách này vì cảm giác riêng tư.
Phiền toái nhỏ của đeo trong áo là mồ hôi. Mặt ngọc và dây tiếp xúc da cả ngày, nhất là trong mùa nóng ẩm. Mồ hôi không làm hại phỉ thuý tự nhiên chưa qua xử lý, nhưng làm dây dù thấm ẩm, dây da cứng lại, dây bạc xỉn nhanh, và bám bẩn quanh khoen. Rửa mặt ngọc và dây bằng nước sạch, lau khô vài lần mỗi tuần là đủ để giữ sạch.
Một điều nữa: mặt ngọc trong áo hay bị lật hoặc xoay ra sau gáy khi bạn nằm, cúi người hay cởi áo chui đầu. Dây ngắn vừa và mặt ngọc dẹt ít bị lật hơn mặt tròn nhỏ. Khi cởi áo phông chui đầu, nên một tay giữ mặt ngọc để cổ áo không kéo dây giật lên, vì cú giật đó là lực xấu nhất lên khoen và lỗ xỏ.
Đeo ngoài áo: khi nào mặt ngọc trở thành điểm nhấn đúng chỗ
Đeo ngoài áo biến mặt ngọc thành một phần của bộ trang phục. Cách này hợp nhất với áo phông trơn màu, áo len cổ tròn mỏng, áo sơ mi mở cổ trong ngày nghỉ. Màu áo là nền cho ngọc: áo trắng, xám nhạt, be làm ngọc xanh, ngọc đen hiện rõ; áo đen, xanh than làm ngọc trắng, ngọc băng và ngọc lục nhạt sáng lên.
Mặt ngọc đeo ngoài cần cân với áo. Áo phông dày, áo len dệt to hợp mặt dày dặn và dây chắc; áo mỏng mềm hợp mặt nhỏ và dây mảnh. Mặt quá to đeo ngoài áo mỏng sẽ kéo cổ áo xệ xuống và đung đưa khi đi. Nhiều người nam thích mặt dạng phẳng như mặt bài hoặc tròn dẹt khi đeo ngoài, vì mặt áp gọn vào ngực, không lật.
Đeo ngoài cũng có nghĩa là mặt ngọc dễ va hơn. Khi bê đồ, ôm con nhỏ, cúi xuống buộc dây giày, mặt ngọc có thể đập vào vật cứng. Thói quen nhỏ như nhét mặt ngọc vào trong áo trước khi làm việc nặng, rồi kéo ra khi xong, giúp bạn có cả hai: vẻ ngoài lúc rảnh và an toàn lúc làm.
Theo môi trường làm việc: gợi ý cho từng kiểu chỗ làm
Mỗi nơi làm việc có quy ước trang phục và rủi ro va chạm khác nhau. Gợi ý dưới đây giúp bạn quyết định nhanh.
- Văn phòng trang trọng, ngân hàng, cơ quan: đeo trong áo, dây mảnh, mặt nhỏ vừa để không hằn qua sơ mi.
- Văn phòng sáng tạo, quán cà phê, cửa hàng thời trang: có thể đeo ngoài với áo phông, áo len; mặt vừa, dây dù hay xích mảnh.
- Công trường, xưởng cơ khí, kho bãi: đeo trong áo hoặc không đeo khi vận hành máy, vì dây có nguy cơ vướng vào bộ phận quay.
- Bếp nhà hàng: đeo trong áo, kiểm quy định vệ sinh của bếp; nhiều bếp yêu cầu không đeo trang sức lộ ra.
- Y tế, phòng thí nghiệm: theo quy định nơi làm, thường hạn chế trang sức lủng lẳng.
- Lái xe công nghệ, giao hàng: đeo trong áo để mặt ngọc không đập vào vô lăng, tay lái hay quai túi giao hàng.
- Giảng dạy, thuyết trình: đeo trong áo hoặc mặt nhỏ ngoài áo; tránh mặt to lắc mỗi khi bạn đi lại trên bục.
Với nơi có máy móc quay, dây chuyền nói chung là vật nguy hiểm, không riêng gì mặt ngọc. An toàn lao động luôn đặt trước sở thích trang sức. Nếu buộc phải bỏ ra, hãy có một túi nhỏ riêng để cất mặt ngọc, đừng thả vào túi quần cùng chìa khoá.
Giữ mặt ngọc không cộm, không cọ khi đeo trong áo
Chọn mặt dẹt hơn mặt khối. Mặt dẹt nằm áp vào ngực, gần như không hằn qua sơ mi. Mặt khối tròn hay mặt chạm nổi cao dễ lộ hình, nhất là áo vải mỏng.
Chỉnh để mặt nằm lệch đường khuy. Mặt ngọc nằm ngay sau khuy sẽ va vào khuy mỗi khi bạn cử động, vừa gây tiếng lách cách vừa có thể làm xước mặt ngọc với khuy kim loại.
Dùng dây dù hay dây mảnh cho áo trang trọng. Xích kim loại dày đeo dưới sơ mi trắng mỏng có thể lộ đường xích ở cổ. Dây dù màu sẫm hay xích mảnh ít lộ hơn.
Tránh để mặt ngọc tì vào cạnh thắt lưng hay ví ngực. Áo khoác có túi ngực trong đựng ví, điện thoại đôi khi đè đúng chỗ mặt ngọc. Đổi túi đựng đồ sang bên kia hoặc chỉnh độ dài dây.
Lau khô sau ngày nóng. Mồ hôi đọng ở chỗ dây đi qua khoen là nơi bẩn bám nhiều nhất; lau khô buổi tối giúp dây bền và khoen không xỉn.
Áo theo mùa: mặt ngọc từ áo phông mùa hè đến áo khoác mùa đông
Mùa hè, nhất là ở các tỉnh phía Nam và miền Trung, nam giới mặc áo phông, áo sơ mi ngắn tay vải mỏng gần như quanh năm. Áo mỏng làm mặt ngọc đeo trong dễ lộ hình, còn mồ hôi nhiều khiến dây thấm ẩm. Đây là mùa đeo ngoài áo tự nhiên nhất, với mặt nhỏ vừa và dây dù hoặc xích thép không gỉ. Nếu đeo trong, chọn mặt dẹt và lau dây mỗi tối.
Mùa đông ở Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, trang phục nhiều lớp: áo giữ nhiệt, áo len, áo khoác, khăn quàng. Mặt ngọc lúc này gần như luôn ở trong, và bị nhiều lớp vải đè lên. Khăn quàng len có thể móc vào khoen, xích; áo len dệt thưa có thể móc vào chấu nếu mặt ngọc có ổ. Mặt ngọc trơn, khoen kín, dây trơn mượt ít bị vướng sợi len hơn.
Mùa chuyển giao, sáng lạnh trưa nóng, bạn sẽ mặc rồi cởi áo khoác nhiều lần trong ngày. Mỗi lần cởi áo khoác kéo khoá hay áo len chui đầu là một lần dây có thể bị kéo theo. Đặt thói quen kiểm mặt ngọc mỗi khi thay lớp áo, chỉ mất vài giây, giúp phát hiện sớm khi khoá dây bị mở hoặc dây vướng.
Áo dài nam, vest và những dịp trang trọng
Khi mặc vest với sơ mi và cà vạt, mặt ngọc gần như luôn ở bên trong. Ở đây món ngọc mang ý nghĩa riêng của người đeo, không phải phụ kiện để trình diễn. Nếu muốn trang sức ngọc được nhìn thấy trong dịp này, khuy măng sét, kẹp cà vạt hoặc ghim cài ve áo bằng ngọc là lựa chọn hợp quy ước hơn mặt dây. Những món đó có bài riêng.
Áo dài nam cổ đứng che kín cổ, mặt ngọc cũng nằm bên trong. Một số người thích để mặt ngọc ngoài áo dài với dây dài, nhưng mặt ngọc lắc trên nền gấm có hoa văn dễ rối mắt và đè lên đường khuy cài chéo. Đeo bên trong thường gọn hơn. Với đám cưới, chú rể đôi khi được gia đình trao mặt ngọc trong lễ; trong trường hợp đó, đeo ra ngoài một lúc để chụp ảnh rồi cất vào trong cũng là cách nhiều nhà vẫn làm.
Ở dịp tang lễ, đi viếng, nhiều gia đình có quan niệm hạn chế trang sức nổi. Đeo mặt ngọc bên trong áo tối màu là cách tôn trọng không khí chung mà vẫn giữ được món đồ bên mình.
Ngủ, tắm, thể thao: mặt ngọc của nam lúc ngoài giờ
Nhiều nam giới đeo mặt ngọc cả ngày lẫn đêm, không tháo ra nhiều năm. Đó là thói quen phổ biến, nhưng có vài lúc nên cân nhắc tháo. Khi chơi bóng đá, bóng rổ, võ, mặt ngọc ngoài áo có thể bị kéo, va vào người khác hoặc đập vào ngực khi ngã. Khi tập tạ nằm, thanh đòn hay tạ đơn có thể đè lên mặt ngọc. Khi bơi ở bể có hoá chất xử lý nước hay ở biển, dây dù và dây da xuống cấp nhanh, khoá dây có thể bung khi bơi.
Đi ngủ với mặt ngọc thì tuỳ người; một số thấy cấn cổ, dây quấn khi trở mình. Nếu bạn thức dậy thấy dây bị xoắn hay có vết hằn, có lẽ nên tháo ra trước khi ngủ. Riêng với trẻ em, không nên đeo dây cổ khi ngủ vì nguy cơ quấn cổ; nếu bạn là bố đang chơi với con nhỏ, cũng nên để ý bé hay nắm giật dây chuyền của bố.
Phần chi tiết về đeo mặt ngọc khi tập thể thao, ngủ, tắm đã có bài riêng trên trang. Ở đây chỉ nhấn một điều với nam giới: thói quen "đeo không bao giờ tháo" khiến bạn không nhìn thấy khoen và dây trong nhiều tháng. Hãy tháo ra kiểm ít nhất mỗi tháng một lần.
Câu hỏi thường gặp
Đàn ông đeo mặt ngọc ra ngoài áo có kỳ không?
Không kỳ nếu mặt vừa vặn và hợp trang phục. Đeo ngoài áo phông, áo len trong ngày thường là cách nhiều người trẻ chọn. Cái làm món ngọc trông lệch thường là mặt quá to, dây quá thô hoặc đeo ngoài khi mặc vest, chứ không phải bản thân việc đeo ngoài.
Đi làm văn phòng nên đeo mặt ngọc thế nào?
Phần lớn văn phòng hợp với đeo trong áo, dây mảnh hoặc dây dù màu sẫm, mặt dẹt nhỏ vừa để không hằn qua sơ mi. Chỉnh độ dài để mặt không nằm ngay hàng khuy. Nơi làm việc thoải mái hơn thì có thể để mặt nhỏ ngoài áo phông.
Mặt ngọc hằn qua áo sơ mi phải làm sao?
Thường do mặt quá dày hoặc nằm ngay sau khuy. Chọn mặt dẹt hơn, đổi sang dây mảnh, hoặc chỉnh độ dài để mặt nằm lệch đường khuy. Áo vải dày hơn hay áo lót mỏng bên trong cũng giúp che hình mặt ngọc.
Có nên đeo mặt ngọc khi đi công trường hay làm xưởng?
Khi vận hành máy có bộ phận quay, dây chuyền nói chung có nguy cơ vướng, nên tháo ra theo quy định an toàn. Nếu chỉ đi kiểm tra mà không đứng máy, đeo trong áo và cài kín cổ là cách giảm va quệt.
Mặc vest có nên để mặt ngọc ra ngoài không?
Với vest, sơ mi và cà vạt, mặt ngọc gần như luôn đeo bên trong. Nếu muốn có ngọc trên bộ vest, khuy măng sét, kẹp cà vạt hoặc ghim cài ve áo bằng ngọc là món hợp với quy ước trang phục hơn.
Cởi áo chui đầu có làm hỏng mặt ngọc không?
Cổ áo có thể kéo dây giật mạnh lên, tạo lực lên khoen và lỗ xỏ của mặt ngọc. Giữ mặt ngọc bằng một tay khi cởi áo, hoặc tháo dây trước, là thói quen nhỏ giúp tránh hỏng khoen.